Kwestionariusz do pomiaru klimatu organizacyjnego Rosenstiela i Boegela - polska adaptacja i normalizacja
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2018.3.3Słowa kluczowe:
Klimat organizacyjny, Badanie kultury organizacyjnej, Zarządzanie kulturą organizacyjną, Zachowania organizacyjne, KwestionariuszeAbstrakt
W artykule zaprezentowano polską wersję niemieckiego kwestionariusza do pomiaru klimatu organizacyjnego, autorstwa L. Rosenstiela i R. Boegela (1992). Narzędzie było dwukrotnie adaptowane do polskiej kultury (I adaptacja: Augustynowicz, 1997; N = 233; II adaptacja, Durniat, lata 2005/6; N = 367) oraz poddane analizom walidacyjnym i normalizacyjnym (Durniat, 2015; N = 976). Celem artykułu jest prezentacja polskiej wersji narzędzia wraz z jego własnościami psychometrycznymi i wynikami analizy normalizacyjnej. Ponadto w opracowaniu przedstawiono podstawy teoretyczne kwestionariusza oraz jego budowę i zasady posługiwania się narzędziem. Polska, skrócona wersja kwestionariusza (po II adaptacji) składa się z 55 pozycji testowych zawartych w obrębie siedmiu podskal (α-Cronbacha od 0,81 do 0,90) oraz spełnia wszystkie warunki tzw. dobroci psychometrycznej testu. Narzędzie pozwala w sposób szybki, trafny i rzetelny dokonywać pomiaru percepcji podstawowych czynników klimatu organizacyjnego, takich jak: styl zarządzania, organizacja pracy, komunikacja, współpraca, motywowanie i rozwój kariery zawodowej oraz wsparcie społeczne. Narzędzie może być stosowane przez naukowców i praktyków w socjologicznych, psychologicznych i organizacyjnych badaniach dotyczących zarówno samego klimatu organizacyjnego i jego wymiarów, jak i związków klimatu z innymi czynnikami społeczno-organizacyjnymi (np. satysfakcją z pracy, zaangażowaniem w pracę, efektywnością, absencją pracowniczą, stresem, wypaleniem zawodowym, mobbingiem i in.). Do artykułu załączono kwestionariusz wraz z kluczem, normami oraz tabelą ułatwiającą praktykom interpretację otrzymanych wyników.Pobrania
Bibliografia
Anastasi, A. i Urbina, S. (1999). Testy psychologiczne. Warszawa: Pracownia Testów psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Argyris, C. (1957). Personality and organization. New York: Harper and Row.
Ashkanasy, N.M., Wilderom, C.P. M. i Peterson, M.F. (Eds.). (2000). Handbook of organizational culture and climate, London: Sage publications.
Augustynowicz, P. (1997). Adaptacja kulturowa kwestionariusza do badania klimatu organizacyjnego (Niepublikowana praca magisterska). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Psychologii.
Bednorz, K. (2014). Klimat organizacyjny sprzyjający twórczości. Studia Oeconomica Posnaniensia, 2(10), 7-26.
Blake, R. i Mouton, J. (1985). The managerial grid. Houston: TX, Gulf.
Bratnicki, M., Kryś, R. i Stachowicz, J. (1988). Kultura organizacyjna przedsiębiorstw. Studium kształtowania procesu zmian zarządzania. Wrocław: Ossolineum.
Bratnicki, M. i Wyciślak, M. (1980). Klimat organizacyjny: pojęcie, mierzenie, badania i diagnoza. Prakseologia, 4, 85-103.
Brzeziński, J. (1976). Etapy konstruowania kwestionariusza osobowości. W: W. Sanocki (red.), Kwestionariusze osobowości w psychologii (s. 269-312). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Brzeziński, J. (1996). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
De Vellis, R.F. (1991). Scale development. Theory and applications. Newbury Park: SAGE.
Drwal, R. (1995). Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Chełpa, S. (1993). Walidacja kwestionariusza klimatu organizacyjnego Kolba, Przegląd Psychologiczny, 36(3), 379-387.
Chełpa, S. (1996). Uwarunkowania klimatu organizacyjnego (studium empiryczne). Organizacja i Kierowanie (1), 61-70.
Cooper, C.L., Cartwright, S. i Earley, P.C. (2001). The international handbook of organizational culture and climate. Chichester, England: John Wiley & Sons.
Denison, D. R. (1990). Corporate culture and organizational effectiveness. New York: Wiley.
Denison, D.R. (1996). What is the difference between organizational culture and organizational climate? A native's point of view on a decade of paradigm wars. Academy of Management Review, 21, 619-654.
Dobrzyński, M. i Grzywacz, W. (2001). Europejski kwestionariusz do badania kultury i klimatu organizacji. Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej, 900, 125-134.
Ekvall, G. (1996). Organizational climate for creativity and innovation. European Journal of Work and Organizational Psychology, 5(1), 105-123.
Durniat, K. (2007). Mobbing w Polsce na tle klimatu organizacyjnego. W: S. Banaszak i K. Doktor (red.), Socjologiczne i psychologiczne problemy organizacji i zarządzania (s. 377-391). Poznań: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania.
Durniat, K. (2008). Społeczno-organizacyjne uwarunkowania mobbingu (Niepublikowana rozprawa doktorska). Wrocław: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Psychologii.
Durniat, K. (2012). Polish adaptation of L. Rosenstiel and R. Boegel's organizational climate diagnosis questionnaire. Polish Journal of Applied Psychology, 10 (1), 147-168.
Durniat, K. (2016). Badanie klimatu organizacyjnego z wykorzystaniem zaadaptowanego kwestionariusza Rosenstiela i Boegela. Przedsiębiorczość i Zarządzanie, 18(3) część 2, 41-58.
James, L. R i Jones, A.P. (1974). Organizational climate: a review of theory and research. Psychological Bulletin, 81, 1096-1112.
Gonzalez-Roma, V., Peiro, J.M., Lloret, S. i Zornoza, A. (1999). The validity of collective climates. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 72, 25-40.
Gonzalez-Roma, V., Vaananen, A., Ripoll, P. i Kivimaki, M. (2005). Psychological climate, sickness absence and gender. Psicothema, 17(1), 169-174.
Gonzalez-Roma, V., Fortes-Ferreira, L. i Peiro, J.M. (2009). Team climate, climate, strength and team performance. A longitude study. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 82, 511-536.
Gooodman, M. i Dingli, S. (2013). Organisational climate and culture for optimising innovation. W: M. Gooodman i S. Dingli (Eds.), Creativity and strategic innovation management (s. 185-196). London: Routledge.
Hornowska, E. (2001). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Katz, D. i Kahn, R. (1966). The social psychology of organizations. New York: John Wiley.
Lewin, K. (1951). Field theory in social science; selected theoretical papers. New York: Harper & Raw.
Lewin, K., Lippitt R. i White, R.K. (1939). Patterns of aggressive behaviour in experimentally created social climates. Journal of Social Psychology, 10, 271-290.
Likert, R. (1967). The human organization. New York: McGraw-Hill.
Lipińska-Grobelny, A. (red.). (2007). Klimat organizacyjny i jego konsekwencje dla funkcjonowania pracowników. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Litwin, G.H. i Stringer, R.A. (1968). Motivation and organizational climate. Boston: Harvard University Press.
Litwin, G.H. i Stringer R.A. (1997). Organizational climate questionnaire, W: J.W. Pfeiffer (Ed.), Consulting, (2), (s. 163-179). San Francisco CA: Pfeiffer, Jossey-Bass Inc. Publishers.
Lubrańska, A. (2011). Klimat organizacyjny a doświadczenie wypalenia zawodowego, Medycyna Pracy, 62(6), 623-631.
Lubrańska, A. (2014). Klimat organizacyjny jako predyktor zdrowia psychicznego pracownikow, Humanizacja Pracy, 4(278), 117-132.
Maslow, A. (1954). Motivation and personality. New York: Harper and Row.
Mathisen, G.O. i Einarsen, S. (2004). A review of instruments assessing creative and innovative environments within organizations, Creativity Research Journal, 16, 119-141.
Mayo, E. (1933). Human problems of an industrial civilisation. London: Macmillan.
McGregor, D. (1960). The human side of enterprise. New York: Mc Graw-Hill.
Ostroff, C., Kinicki A.J. i Tamkins M.M. (2003). Organizational culture and climate. W: W.C. Borman, D.R. Ilgen i R.J. Klimoski (Eds.), Handbook of psychology: industrial and organizational psychology (Volume 12, s. 565-593). New York: Wiley.
Paluchowski, W.J. (1998). Klimat organizacyjny i jego pomiar, W: S.A. Witkowski (red.), Psychologiczne wyznaczniki sukcesu w zarządzaniu (tom IV, s.161-170). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Patterson, M., Warr P. i West, M. (2004) Organizational climate and company productivity: the role of employee affect and employee level. Centre for Economic Performance, 626. London: London School of Economics and Political Science.
Patterson, M.G., West, M.A., Shackleton, V.J., Dawson, J.F., Lawthom, R., Maitlis, S., Robinson, D.L. i Wallace, A.M. (2005). Validating the organizational climate measure: links to managerial practices, productivity and innovation. Journal of Organizational Behaviour, 26, 379-408.
Parker, C.P., Baltes, B.B., Young, S.A., Huff, J.W., Altmann, R.A., Lacost, H.A. i Roberts, J.E. (2003). Relationships between psychological climate perceptions and work outcomes: a meta-analytic review. Journal of Organizational Behavior, 24, 389-416.
Payne, R.L. (2000). Climate and culture: how close can they get? W: N.M. Ashkanasy, C.P. M. Wilderom i M.F. Peterson (Eds.), Handbook of organizational culture and climate. London: Sage.
Payne, R.L., Fineman, S. i Wall, T.D. (1976). Organizational climate and job satisfaction: a conceptual synthesis. Organizational Behavior and Human Performance, 16, 45-62.
Payne, R., Mansfield, B. (1973). Relationship on perceptions of organizational climate to organizational structure, context, and hierarchical radical positions. Administrative Science Quarterly, 18, 515-526.
Potocki, A. (1998). Wdrożenia innowacyjno-partycypacyjnego klimatu organizacyjnego. Humanizacja Pracy, 5-6.
Potocki, A. (1992). Wybrane metody humanizacji pracy. Wrocław: Ossolineum.
Reichers, A. (1983). On the etiology of climates. Personnel Psychology, 36, 19-39.
Rosenstiel, L. (1985). Betriebsklima Geht Jeden An, Kostenlos beim Bayer. Staatsministerium fur Arbeit und Sozialordunung. Munchen: Winzererstr. 9, 8000.
Rosenstiel, L. (2003) Betriebsklima und Organisationsklima, Grundlagen der Organisationspsychologie. Basiswissen und Anwendungshinweise, Funfte Auflage, Stuttgart: Schaffer-Poeschel Verlag.
Rosenstiel, L. i Boegel, R. (1992). Betriebsklima Geht Jeden An, Bayerischen Staatsministerium fur Arbait, Familie und Sozialordnung, Munchen.
Rousseau, D.M. (1985). Issues of level in organizational research: multi-level and cross-level perspectives. W: L.L. Cummings i B.M. Staw (Eds.), Research in organizational behavior (Volume 7, s. 1-37). Greenwich, CT: JAI Press.
Rousseau, D.M. (1988). The construction of climate in organizational research. W: C.L. Cooper i I.T. Robertson (Eds.), International review of industrial and organizational psychology, 3 (s. 137-158). New York: Wiley.
Schein, E.H. (1985). Organizational culture and leadership: a dynamic view. San Francisco and London: Jossey- Bass.
Schein, E.H. (2000). Sense and nonsense about culture and climate. W: N.M. Ashkanasy, C.P. M. Wilderom i M.F. Peterson (Eds.), Handbook of organizational culture and climate (s. xxiii-xxx). Thousand Oaks, CA: Sage.
Schneider, B. (1990). The climate for service: an application of the climate construct. W: B. Schneider (Ed.), Organizational climate and culture. San Francisco, CA: Jossey- Bass.
Schneider, B. i Barbera K.M. (Eds.). (2013). The Oxford handbook of organizational climate and culture. Oxford: Oxford Library of Psychology.
Schneider, B. i Bartlett J. (1968). Individual differences and organizational climate I: The research plan and questionnaire development. Personnel Psychology, 21, 323-333.
Schneider, B., Brief, A.P. i Guzzo, R.A. (1996). Creating a climate and culture for sustainable organizational change. Organizational Dynamics, 24, 7-19.
Schneider, B, Ehrhart M.G. i Macey W.H. (2011). Perspectives on organizational climate and culture. W: S. Zedeck (Ed.), APA handbook of industrial and organizational psychology: (1). Building and developing the organization (s. 373-414). Washington, DC: American Psychology Association.
Schneider, B, Ehrhart M.G. i Macey W.H., 2013, Organizational climate and culture. Annual Review of Psychology, 64, 361-388.
Schneider, B., Gunnarson, S.K. i Niles-Jolly, K. (1994). Creating the climate and culture of success. Organizational Dynamics, 23, 17-29.
Schneider, B. i Reichers, A. (1983). On the etiology of climates. Personnel Psychology, 36, 19-39.
Wudarzewski, G. (2005). Konceptualizacja pojęć kultura organizacyjna i klimat organizacyjny. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu, 5, 343-353.
Wudarzewski, G. (2012). Wybrane koncepcje klimatu organizacyjnego. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu, 32, 221-242.
Wudarzewski, G. (2014). Metodyka badania klimatu organizacyjnego w przedsiębiorstwie. Adaptacja i wykorzystanie (Praca doktorska). Wrocław: Wyższa Szkoła Bankowa we Wrocławiu. Pobrane 10.03.2017 z http: file:///C:/Documents and Settings/Piotrek/Moje dokumenty/Downloads/Wudarzewski_G_Metodyka_ Badania_Klimatu_Organizacyjnego_W_Przedsiebiorstwie (5).pdf.
Wudarzewski, G. (2016). Początki zainteresowań problematyką klimatu organizacyjnego w polskiej literaturze naukowej. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu, 16 (1), 55-71.
Wyciślak, M. (1980). Miejsce i rola klimatu organizacyjnego w funkcjonowaniu organizacji. Organizacja i Kierowanie, 1(19), 41-47.
Zohar, D. i Hofmann, D.H. (2012). Organizational culture and climate. W: S.W. J. Kozlowski (Ed.), The Oxford handbook of industrial and organizational psychology. Oxford, UK: Oxford University Press.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Wydawnictwo UEP
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Lorem ipsum dolor sit amet quam leo, cursus vitae, commodo convallis consequat. Donec pulvinar porta neque, blandit risus commodo sit amet ante. Quisque condimentum. Donec orci interdum euismod scelerisque tincidunt. Maecenas vitae mi. Pellentesque orci vitae nunc venenatis tristique, convallis accumsan, dolor sit amet metus. Curabitur tempor. Phasellus sem. Quisque.
