Przywileje emerytalne aspekt społeczno ekonomiczny
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.10.4Słowa kluczowe:
Programy emerytalne, Emerytury, Fundusze emerytalne, System emerytalny, Zabezpieczenie emerytalne, Proces starzenia, Społeczeństwo, Starzenie się społeczeństw, Świadczenia emerytalneAbstrakt
W Polsce funkcjonują liczne przywileje emerytalne. Skutkują one obniżonym wiekiem emerytalnym (np. służby mundurowe), prawem do opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne (np. rolnicy) lub korzystniejszym wyliczaniem świadczeń emerytalnych (zgodnie z zasada zdefiniowanego świadczenia, a nie zdefiniowanej składki). Wydatkowanie określonych kwot na istniejące przywileje emerytalne oznacza konieczność pobierania składek ubezpieczeniowych lub podatków pozwalających na sfinansowanie określonych wypłat. Jednak równie istotne jak skutki finansowe są inne konsekwencje związane z uprzywilejowaniem emerytalnym. Najistotniejszym pozaekonomicznym skutkiem funkcjonujących przywilejów jest negatywny wpływ na rynek pracy.Pobrania
Bibliografia
Auerbach, A.J., Lee, R., 2011, Welfare and Generational Equity in Sustainable Unfunded Pension Systems, Journal of Public Economics, vol. 95, no. 1-2, s. 16-24, http:// dx.doi.org/10.1016/j.jpubeco2010.09.008.
Bielawska, K., Pieńkowska-Kamieniecka, S., 2015, Aktualna sytuacja na rynku pracy wśród osób starszych a wiek emerytalny w Unii Europejskiej, w: Chybalski, F., Marcinkiewicz. E. (red.), Współczesne problemy systemów emerytalnych: wybrane zagadnienia, Monografie Politechniki Łódzkiej, Łódź.
Bongaarts, J., 2004, Population Aging and the Rising Cost of Public Pensions, Population and Development Review, vol. 30, iss. 1, s. 1-22, DOI: 10.1111/j.1728--4457.2004.00001.x.
Chłoń-Domińczak, A. i in., 2016, Deliverable 4.1. Demographic Developments and Public Finances in the Past Two Decades in the EU Countries, http://www.agenta--project.eu/Jacomo/upload/publications/d-4.1-submitted.pdf, s. 9-16.
Chłoń-Domińczak, A., Góra, M., Rutecka, M., 2016, System emerytalny w kontekście finansów publicznych, http://www.igte.pl/ekspertyza/System%20emerytalny%20 w%20kontekscie%20finansow%20publicznych%20-%20raport%20Polish%20 Pension%20Group%20SGH.pdf, s. 3.
Czechowski, M., 2016, Prawny charakter zatrudnienia żołnierzy zawodowych, Adam Marszałek, Toruń.
Garbiec, R., 2009, Emerytury górnicze w polskim systemie emerytalnym, Zeszyty Naukowe Instytutu Zarządzania i Marketingu Akademii im. Jana Długosza w Czę-stochowie, Pragmata Tes Oikonomias, no. 3, s. 97-114.
Ginn, J., 2004, Actuarial Fairness or Social Justice? A Gender Perspective on Redistribution in Pension Systems, CeRP Working Paper, no. 37, s. 2-12.
Grodzicki, M., 2012, Emerytury branżowe w Polsce w kontekście teorii grup interesu, Studia Ekonomiczne, nr 3 (LXXiV), s. 345-370.
GUS, 2015a, Emerytury i renty w 2014r., GUS, Departament Badań Społecznych i Warunków Życia, Warszawa.
GUS, 2015b, Aktywność ekonomiczna ludności Polski - I kwartał 2015, GUS, Warszawa.
Jedynak, T., 2016, Przesłanki kształtowania wysokości minimalnego wieku emerytalnego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, nr 10(958). Nicolaïdis, K., Viehoff, J., 2012, The Choice for Sustainable Solidarity in Post-Crisis Europe, w: Solidarity: Bajnai, G. i in. (Eds.), For Sale? The Social Dimension of the New European Economic Governances, Europe in Dialogue, no. 1, s. 26-29.
OECD, http://stats.oecd.org [dostęp: 18.11.2016].
Olejnik, I., 2015, Rola państwa w zabezpieczeniu emerytalnym, w: Chybalski, F., Marcinkiewicz, E. (red.), Współczesne problemy systemów emerytalnych: wybrane zagadnienia, Monografie Politechniki Łódzkiej, Łódź.
Rada Ministrów, 2015, Sprawozdanie z wykonania Budżetu Państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r., Warszawa.
Rada Ministrów, 2016, Sprawozdanie z wykonania Budżetu Państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r., Warszawa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania i wypłacania uposażeń oraz uposażeń rodzinnych sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku oraz członkom ich rodzin, Dz.U., nr 130 poz. 869.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 1990 r. w sprawie rozszerzenia zakresu celów Funduszu Kościelnego, Dz.U., nr 61, poz. 354.
Rutecka, J., 2012, Zakres redystrybucji dochodowej w ubezpieczeniowym systemie emerytalnym, Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa, Warszawa.
Rzońca, A., Wojciechowski, W., 2008, Ile kosztują nas wcześniejsze emerytury, FOR: Warszawa.
Speth, J.G., 1992, The Transition to a Sustainable Society, Proceedings of the National Academy of Sciences, vol. 89, iss. 3, s. 870-872, http://dx.doi.org/10.1073/ pnas.89.3.870.
Stańko, D., 2010, Wpływ systemu emerytalnego na gospodarkę, Studia Ekonomiczne, nr 3(LXVI), s. 303-318.
Szczepański, M., 2014, Zarządzanie ryzykiem długowieczności w polskim systemie emerytalnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, nr 65, s. 731-742.
Szpor, G., 2013, Struktura systemów ubezpieczeń społecznych, w: Szpor, G. (red.), System ubezpieczeń społecznych: zagadnienia podstawowe, LexisNexis Polska: Warszawa.
Szumlicz, T., 2015, Ubezpieczenia w polityce społecznej - teksty i komentarze, Fundacja Instytut Zarządzania Ryzykiem Społecznym, Warszawa.
Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, po-ręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego, Dz.U.,nr 9, poz. 87 ze zm.
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, t.j. Dz.U., nr 216, poz. 277.
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, t.j. Dz.U. 2016, poz. 1037.
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, t.j. Dz.U. 2016, poz. 708.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 358.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 963.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 887.
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, t.j. Dz. U. 2015, poz. 133.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. 2016, poz. 1066.
Ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. 2013, poz. 499 ze zm.
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, t.j. Dz.U. 2015, poz. 965.
Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, Dz.U. 2009, nr 97, poz. 800.
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, Dz.U. 2016, poz. 177.
Ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz.U. 2016, poz. 1157.
Velladics, K., Henkens, K., Van Dalen, H.P., 2006, Do Different Welfare States Engender Different Policy Preferences? Opinions on Pension Reforms in Eastern and Western Europe, Ageing and Society, vol. 26, iss. 03, s. 475-493, DOI: https://doi. org/10.1017/S0144686X05004551.
Verbič, M., Spruk, R., 2014, Aging Population and Public Pensions: Theory and Macroeconometric Evidence, PANOECONOMICUS, vol. 61, iss. 3, s. 289-312, DOI: 10.2298/PAN1403289V.
Walczak, D., 2014, Solidaryzm społeczny a uprawnienia emerytalne grup uprzywilejowanych, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 330, s. 468-476.
Walczak, D., 2015, The Process of Exchange, Solidarity and Sustainable Development in Building a Community of Responsibility, Mediterranean Journal of Social Sciences, vol. 6, no. 1 S1, s. 507, DOI: 10.5901/mjss.2015.v6n1s1p506.
Wantoch-Rekowski, J., 2014, System ubezpieczeń społecznych a budżet państwa: studium prawnofinansowe, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa.
Zielińska-Więczkowska, H., Kędziora-Kornatowska, K., Kornatowski, T., 2008, Starość jako wyzwanie, Gerontologia Polska, t. 16, nr 3, s. 131-133.
ZUS, 2015, Prognoza wpływów i wydatków FUS i FEP na lata 2016-2020 oraz udział ZUS w obliczeniach dla Grupy Roboczej do Spraw Starzenia się Społeczeństwa (AWG) przy Komisji Europejskiej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Warszawa.
ZUS, 2016a, Biała Księga, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Warszawa.
ZUS, 2016b, Zielona Księga, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Warszawa.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2017 Wydawnictwo UEP
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Lorem ipsum dolor sit amet quam leo, cursus vitae, commodo convallis consequat. Donec pulvinar porta neque, blandit risus commodo sit amet ante. Quisque condimentum. Donec orci interdum euismod scelerisque tincidunt. Maecenas vitae mi. Pellentesque orci vitae nunc venenatis tristique, convallis accumsan, dolor sit amet metus. Curabitur tempor. Phasellus sem. Quisque.
