Zasadność badań opinii publicznej na temat technologii przyszłości
DOI:
https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.11.12Słowa kluczowe:
Badanie opinii, Opinia publiczna, Technologia, Społeczeństwo, Społeczeństwo oparte na wiedzy, SocjologiaAbstrakt
Coraz częściej przeprowadzane są badania opinii publicznej na temat technologii przyszłości i wielowymiarowych skutków ich rozwoju. Głównym celem tego artykułu jest odpowiedź na pytanie, jakie jest dla takich badań uzasadnienie teoretyczne (z punktu widzenia socjologii) i praktyczne. Ponadto artykuł podejmuje kwestie związane ze zorientowaniem tych badań na przyszłość oraz kwestie wzajemnych oddziaływań pomiędzy społeczeństwem a technologią. Główną konkluzją artykułu jest to, że badania opinii publicznej na temat technologii przyszłości wpisują się w główne cele socjologii jako nauki - ułatwiają przedstawienie odpowiedzi na pytanie, jakie będzie przyszłe społeczeństwo oraz jak można wskazać mu pożądany kierunek zmiany. Niemniej same badania opinii publicznej nie są wystarczające do osiągnięcia tych celów. Zalecane jest sięgnięcie do dorobku pokrewnych socjologii nurtów nauk społecznych przyjmujących perspektywę przyszłości. Jest to zarazem apel o badania nad wpływem wschodzących technologii na społeczeństwo.Pobrania
Bibliografia
Adam, B., 2005, Futures in the Making: Contemporary Practices and Sociological Challenges, ASA Conference, August 16, Philadelphia, www.cf.ac.uk/socsi/futures/ conf_ba_asa230905.pdf [dostęp: 17.11.2016].
Adam, B., 2004, Memory of Futures. KronoScope, vol. 4, no. 2, s. 297-315.
Afeltowicz, Ł., 2012, Modele, artefakty, kolektywy. Praktyka badawcza w perspektywie współczesnych studiów nad nauką, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń.
Afeltowicz, Ł., Pietrowicz, K., 2008, Koniec socjologii, jaką znamy, czyli o maszynach społecznych i inżynierii socjologicznej, Studia Socjologiczne, vol. 3, no. 3, s. 43-73.
Bell, W., 2009, Public Sociology and the Future: The Possible, the Probable and the Preferable, w: Jeffries, V. (ed.) Handbook of Public Sociology, Rowman & Littlefield Publishers, Plymouth, s. 89-106.
Bell, W., Wau, J., 1971, Sociology of the Future: Theory, Cases and Annotated Bibliography, Russell Sage Foundation, New York.
Borzym, S., 1998, Poglądy epistemologiczne Władysława Biegańskiego, Filozofia Nauki, vol. 6, no. 3/4, s. 11-17.
Collingridge, D., 1980, The Social Control of Technology, Frances Pinter Publishers, London.
Currall, S.C., King, E.B., Lane, N., Madera, J., Turner, S., 2008, What Drives Public Acceptance of Nanotechnology?, w: Fisher, E. (ed.), Presenting Futures, Springer, Berlin.
Czyżewski, M., 2002, Opinia publiczna czy opublikowane nastroje? O niektórych warunkach społeczeństwa obywatelskiego. Kultura i Społeczeństwo, t. XLVI, nr 3, s. 109-122.
Eurobarometr, 2012, Public Attitudes Towards Robots, European Union, http:// ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb_special_399_380_en.htm, [dostęp: 18.11.2016].
Eurobarometr, 2015a, Public Opinion of Future Innovations, Science and Technology, European Union, https://ec.europa.eu/futurium/en/content/public-opinion-future- innovations-science-and-technology [dostęp: 18.11.2016].
Eurobarometr, 2015b, Autonomous Systems, European Union, http://ec.europa.eu/ public_opinion/archives/eb_special_439_420_en.htm [dostęp: 18.11.2016].
Goban-Klas, T., Sienkiewicz, P., 1999, Społeczeństwo informacyjne: Szanse, zagrożenia, wyzwania, Wydawnictwo Fundacji Postępu Telekomunikacji, Kraków.
Hallman, W.K., 2009, GM Foods in Hindsight, w: Einsiedel, E.F (ed.), Emerging Technologies: From Hindsight to Foresight, UBC Press, Vancouver.
Hackett, E.J, Amsterdamska, O., Lynch, M., Wajcman, J., The Handbook of Science and Technology Studies, The MIT Press, United States of America.
Hofmokl, J., 2009, Internet jako nowe dobro wspólne, Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Horton, A., 1999, A Simple Guide to Successful Foresight, Foresight, vol., 1, no. 1, s. 5-9.
Jasanoff , S., 2000, Between Risk and Precaution-Reassessing the Future of GM Crops, Journal of Risk Research, vol. 3, no. 3, s. 277-282.
Lisek-Michalska, J., 2001, Wybrane problemy sondażowych badań opinii publicznej w Polsce w okresie przełomu ustrojowego, w: Gostkowski, Z. (red.), Analizy i próby technik badawczych w socjologii. Sondaże opinii społecznej. Samowiedza współczesnych społeczeństw, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Łódź.
Lippmann, W., 1946, Public opinion, Transaction Publishers, New Jersey.
Luckerson, V., 2014, 5 Very Smart People Who Think Artificial Intelligence Could Bring the Apocalypse, time.com/3614349/artificial-intelligence-singularity-stephen- -hawking-elon-musk/ [dostęp: 14.11.2016].
MacKenzie, D., Wajcman, J., 1999, The Social Shaping of Technology, Introductory Essay, Open University Press, Buckingham.
Macnaghten, P., Kearnes, M., Wynne, B., 2005, Nanotechnology, Governance, and Public Deliberation: What Role for the Social Sciences?, Science Communication, vol. 27, no. 2, s. 268-291.
Młyniec, E., 1996, Opinia publiczna, w: Jabłoński, A.W., Sobkowiak, L. (red.), Studia z teorii polityki, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Rotolo, D., Hicks, D., Martin, B.R., 2015, What is an Emerging Technology?, Research Policy, vol. 44, no. 10, s. 1827-1843.
Selin, C., 2008, The Sociology of the Future: Tracing Stories of Technology and Time. Sociology Compass, vol. 2, no. 6, s. 1878-1895.
Sharkey, A., 2014, Robots and Human Dignity: A Consideration of the Effects of Robotic Care on the Dignity of Elder People, Ethics and Information Technology, vol.16, no. 1, s. 63-75.
Silver, N., 2014, Sygnał i szum. Sztuka prognozowania w erze technologii, Wydawnictwo Helion, Gliwice.
Sismondo, S., 2004, Actor-Network Theory, w: Sismondo, S. (ed.), An Introduction to Science and Technology Studies, Blackwell Publishing, Bodmin. s. 65-75.
Slovic, P., Peters, E., 1998, The Importance of Worldviews in Risk Perception, Risk, Decision, and Policy, vol. 3, no. 2, s. 165-170.
Sułek, A., 2001, Sondaż polski, Wydawnictwo IFIS PAN, Warszawa.
Sztompka, P., 2003, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków.
Van Eijndhoven, J.C.M., 1997, Technology Assessment: Product or Process?, Technological Forecasting and Social Change, vol. 54, no. 2-3, s. 269-286.
Volokh, E., 2003. The Mechanisms of the Slippery Slope, Harvard Law Review, vol. 116, no. 4, s. 1026-1137.
Williams, R., Edge D., 1996, The Social Shaping of Technology, Research Policy, vol. 25, no. 6, s. 865-899.
Winner, L., 1993, Upon Openning the Black Box and Finding it Empty: Social Constructivism and the Philosophy of Technology, Science, Technology and Human Values, vol. 18, no. 3, s. 362-378.
Ziółkowski, J., 2012, Opinia publiczna jako obiekt zainteresowania propagandy politycznej, Studia Politologiczne, vol. 25, s. 125-140.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2017 Wydawnictwo UEP
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Lorem ipsum dolor sit amet quam leo, cursus vitae, commodo convallis consequat. Donec pulvinar porta neque, blandit risus commodo sit amet ante. Quisque condimentum. Donec orci interdum euismod scelerisque tincidunt. Maecenas vitae mi. Pellentesque orci vitae nunc venenatis tristique, convallis accumsan, dolor sit amet metus. Curabitur tempor. Phasellus sem. Quisque.
